Obrady prowadzi ks. dr Jan Frąckowiak, rektor Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu i przewodniczący zarządu Konferencji Rektorów Wyższych Seminariów Duchownych Diecezjalnych i Zakonnych. – Uczestnicy tego gremium wymieniają swoje doświadczenia, dzielą się swoimi spostrzeżeniami, ale także poszukują odpowiedzi na pytania, które pojawiają się w czasie ich pracy formacyjnej. W tym roku hasłem naszych obrad jest pytanie, kto dzisiaj przychodzi do naszych seminariów. Mam na myśli konkretne pokolenie, które dzisiaj przychodzi do seminariów duchownych w Polsce. Chcemy rozmawiać o ich potrzebach, deficytach, zasobach i o tym, jak mądrze możemy wspierać ich formację i rozwój – powiedział ks. Frąckowiak.
Wśród prelegentów był ks. dr Tomasz Wojtal, były kanclerz i moderator Kurii Metropolitalnej w Katowicach, a od 26 lipca proboszcz parafii pw. Świętego Antoniego z Padwy w Katowicach-Dąbrówce Małej. Był on również wicerektorem w Międzynarodowym Wyższym Seminarium Duchownym w Lugano. Pracę doktorską na Wydziale Teologicznym w Lugano napisał na temat celibatu księży. Studiował też na Wydziale Psychologii Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego. Mówił, że jednym z niebezpieczeństw formacji seminaryjnej są zbyt idealne warunki, czyli stały rytm dnia, gotowy plan oraz jasno określone obowiązki. Stwierdził, że można nauczyć alumna świetnie funkcjonować w seminarium, ale niekoniecznie przygotować go do samodzielnego życia kapłańskiego. Podkreślał, że punktualność, bezkonfliktowość i przestrzeganie regulaminu nie muszą oznaczać dojrzałości. Dodał, że jeśli inni przez kilka lat organizują życie alumna, po święceniach może mu zabraknąć umiejętności samodzielnego podejmowania decyzji i ponoszenia ich konsekwencji. Zachęcał do wyprowadzania części formacji poza mury seminaryjne. Wśród dobrych praktyk wymienił staże duszpasterskie, obecność w parafiach oraz posługę duszpasterską w czasie wakacji. Swoje postulaty opierał m.in. na raporcie synodalnym dotyczącym formacji. – Pewne rozwiązania mogą być bardzo skuteczne, dlatego trzeba odejść od masowego podejścia do kleryka, stawiać na bardziej indywidualne rozmowy oraz towarzyszyć mu w formacji – podkreślił prelegent.
Temat „Pokolenie, które puka do seminariów” przedstawiła Bogna Białecka, psycholog, prezes Fundacji Edukacji Zdrowotnej i Psychoterapii, redaktor naczelna portalu Aleteia.pl oraz autorka szeregu poradników dotyczących wychowania i relacji. Zwróciła uwagę, że dzisiaj mówimy o pokoleniu Z, które dorastało w pełni cyfrowym świecie nowych technologii i powszechnego dostępu do internetu. Mówiła, że te osoby są bardziej wrażliwe emocjonalnie, czasami zmagają się z większymi problemami lub wyższym poziomem niepokoju. – A za chwilę zacznie pukać do seminarium pokolenie Alfa, które już jest zupełnie specyficzne. To są dzieci urodzone po 2010 roku. To pokolenie urodzone ze smartfonami w rękach, ze wszystkimi konsekwencjami pod każdym względem – jeśli chodzi o zdolność skupienia uwagi, czy zdolność radzenia sobie z frustracją. Co to oznacza? Seminarium będzie miało między innymi za zadanie zapewnić rozwój, którego mogło wcześniej trochę brakować. Pokolenia Alfa i Z są bardziej przyzwyczajone do tego, że są chronione, że jak im coś nie wychodzi, to zawsze znajdzie się ktoś, kto ich uratuje, a prawdziwe życie takie nie jest. Obok formacji seminaryjnej, poznawania teologii, uczenia się duszpasterstwa czy katechezy, trzeba będzie położyć nacisk na uczenie kandydatów do kapłaństwa jeszcze pewnych umiejętności życiowych – powiedziała prelegentka.
W spotkaniu udział bierze m.in. ks. Daniel Reguła, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Radomiu. – Część wskazań realizujemy już od dłuższego czasu. Nasi diakoni w pierwszym semestrze uczestniczą w życiu parafialnym w czasie weekendów, zaś od drugiego semestru są już obecni w parafiach na stałe. Ponadto młodsi alumni również wychodzą do ludzi, do których potem będą posłani. Seminarium nie jest po to, żeby wychować wspaniałego, idealnego kleryka funkcjonującego w zamkniętych murach, ale żeby przygotować go do kapłaństwa i to jest właśnie nasz cel – podkreślił ks. Reguła.
Z kolei ks. Marek Jarosz, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku mówił, że problem korzystania z psychoterapii w ramach formacji jest dosyć starym zagadnieniem. – Jednocześnie jako formatorzy zdajemy sobie sprawę, że trzeba zachować dużą odpowiedzialność i roztropność w wykorzystywaniu tego narzędzia. Współczesne wskaźniki mówią o tym, że prawie 20% młodych ludzi potrzebuje wsparcia terapeutycznego i psychologicznego. I musimy mieć świadomość, że z takiej populacji wywodzą się i rodzą się powołania – powiedział rektor płockiego seminarium duchownego.
W środę Mszy św. będzie przewodniczył abp Wojciech Polak, Prymas Polski. Zaplanowano także dyskusję i wymianę doświadczeń z udziałem: abp. Polaka, przewodniczącego Komisji Duchowieństwa KEP, bp. Damiana Bryla, członka Komisji Duchowieństwa KEP. Będzie też ks. dr. Tomasz Trzaskawka, przewodniczący Sekcji Formacji Stałej, sekretarz Komisji Duchowieństwa KEP.
