Nowy numer 33/2018 Archiwum

Lekcja dumnej wolności

Nasi bohaterowie... Było ich tak wielu, a tak bardzo o nich zapomnieliśmy.

Wwojnie polsko-bolszewickiej z 1920 r. walczyli ochotnicy z Radomia i okolic. Gdyby można było ich zapytać o motyw, ten najgłębszy: co pchało ich do walki… Niepodległość była dla nich czymś absolutnie nowym i nieznanym. Urodzili się przecież pod zaborami. Skąd biło źródło ich przekonań o wartości, jaką jest polskość?

Bohaterowie

Jurek Kisielewicz, Józek Deja, Józek Grelewski, Bronek Mroczkowski, Jurek Kliszczak byli uczniami gimnazjum im. Jana Kochanowskiego w Radomiu. W maju 1920 r. zdali maturę, a dwa miesiące później byli żołnierzami ochotnikami na froncie w wojnie polsko-bolszewickiej. Obok nich pod bronią stanęło niemal stu ich rówieśników i kolegów z Radomia. W radomskim seminarium męskim nauczycielem był Jan Surma. On także stawił się, by obok swoich uczniów walczyć o dopiero co uzyskaną niepodległość.

Nie byli i nie mieli szans, by stać się kawalerzystami, którzy stanowili dumną formację polskiej armii. Stali się żołnierzami piechoty, którzy padali jako pierwsi, gdy atak czerwonoarmiejców poprzedzał ostrzał artylerii. Teresa Grodzińska miała niewiele ponad 20 lat. Przed wojną działała czynnie jako radomska harcerka. W czasie wojny z bolszewikami była ochotniczką. Była pielęgniarką w 4. Pułku Piechoty Legionów. Została zamordowana przez Rosjan 1 września 1920 r. Było to już po Cudzie nad Wisłą. Koło wsi Stepankowice została wzięta do niewoli przez oddziały Budionnego w czasie opatrywania rannych, których nie chciała opuścić. Uprowadzona i przetrzymywana w stodole broniła się przez kilka godzin siekierą przed bolszewikami. Została zamordowana w okrutny sposób. Jej pogrzeb 18 września 1920 r. w Radomiu był wielką manifestacją patriotyczną.

« 1 2 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy

Rekalma