Nowy numer 5/2023 Archiwum

Pamięci tych, których już nie ma

Obchodom przyświecało hasło „Oni tu byli”. Rocznicowe uroczystości odbyły się w miejscowym kościele parafialnym.

Po zajęciu Białobrzegów Niemcy zmusili Żydów do niewolniczej pracy w lokalnych majątkach i Zakładach Energetycznych Okręgu Radomsko-Kieleckiego, pracujących na rzecz III Rzeszy. Getto utworzono w kwietniu lub maju 1941 roku. Po jego zorganizowaniu Niemcy zaczęli przywozić Żydów z okolicznych miejscowości. W styczniu 1942 roku getto zostało zamknięte.

Wprowadzony został zakaz opuszczania przez Żydów jego terenu. We wrześniu lub październiku 1942 roku Niemcy zaczęli je likwidować. Żandarmeria z pomocą granatowej policji i kolaborantów ukraińskich zgromadziła Żydów na centralnym placu getta (obecnie znajduje tu się hala sportowa). Zamordowano wszystkich pacjentów szpitala epidemiologicznego, jak również wielu starców, chorych i dzieci. Zwłoki pogrzebano na cmentarzu. Ze zgromadzonych osób na placu Niemcy oddzielili zdrowych mężczyzn, resztę ludności żydowskiej skierowano pieszo w kierunku stacji kolejowej w Dobieszynie. W trakcie marszu na tę stację eskorta niemiecka znęcała się nad tymi, którzy nie byli w stanie iść lub opóźniali marsz. Wiele osób zostało zamordowanych. Po dotarciu do Dobieszyna Żydzi zostali załadowani do wagonów bydlęcych i wywiezieni do obozu zagłady w Treblince, gdzie wszyscy ponieśli śmierć w komorach gazowych. Obchody rozpoczął koncert muzyki żydowskiej. Wystąpiło Trio Cantabile w składzie: Barbara Brzozowska – śpiew, Maksymilian Wosk – skrzypce, Rudolf Steiner – fortepian. Zespół wykonał utwory związane z kulturą żydowską. Potem sprawowana była Msza św. Obecny był sztandar Publicznej Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka w Suchej. Kazanie, odwołujące się do dziedzictwa religii Starego Testamentu, przejętego przez chrześcijaństwo, wygłosił radomski biblista ks. Zbigniew Niemirski. Na koniec uczestnicy przeszli przed miejsce pamięci zorganizowane w białobrzeskiej świątyni. Tutaj, dla upamiętnienia zamordowanych, tradycją żydowską złożono kamienie, a tradycją chrześcijańską zapalono znicze. Przekazano również kwiaty. Nad całością obchodów 80. rocznicy likwidacji getta czuwał proboszcz ks. kan. Artur Hejda, historyk Kościoła.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Reklama

Zapisane na później

Pobieranie listy