W Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu, można już oglądać wystawę czasową "Muzyka światła. Witraże. Od artefaktu do metafizyki".
Doktor Aneta Oborny, dyrektor muzeum i główny kurator ekspozycji podkreśliła, że jest to pierwsza wystawa w muzealnictwie polskim, która łączy sztukę witrażu z muzyką, światłem i transcendencją. W czasie otwarcia wystawy odbył się koncert zespołu muzyki dawnej Flores Rosarum, który specjalizuje się w wykonywaniu chorału świętej Hildegardy z Bingen. Dodatkowo wernisaż zainaugurował obchody 50-lecia Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu.
Wystawa ukazuje motyw muzyki i instrumentów muzycznych w sztuce witrażu w kontekście artystycznym, organologicznym oraz w perspektywie myśli filozoficzno-teologicznej, dotykającej problematyki światła, od wieków integralnie związanej ze sztuką witrażu oraz refleksji nad symboliką muzycznych artefaktów, ich zagadkowości i przesłania. – Witraż obecny jest we współczesnej przestrzeni jako nowoczesna forma wyrazu artystycznego, ale kiedy sięgamy do początków jego spektakularności, do czasów średniowiecza, patrzymy również na jego unikatową materię, niezwykle wysublimowaną. To wszystko prowadzi nas do światła, sacrum. Witraż to świątynia, światło, doświadczenie Boga – mówiła dr Oborny w czasie otwarcia ekspozycji.
Drugi kurator wystawy Adam Miernik dodał, że przedstawione witraże to dzieła zarówno wybitnych artystów, w tym Stanisława Wyspiańskiego, czy Józefa Mehoffera. Najstarsze witraże prezentowane na wystawie powstały w XIV i XV wieku, najliczniejsze to obiekty z okresu wpisującego się w czas renesansu sztuki witrażu – z początku XX wieku do lat 30. XX wieku. – Chciałbym bardzo podziękować instytucjom kościelnym, świeckim, muzeum, szkołom, oraz organizacji Corpus Vitrearum Polska z Krakowa, której celem jest prowadzenie kompleksowych badań nad witrażami na ziemiach polskich oraz popularyzacja wiedzy na ich temat – powiedział A. Miernik.
W centrum wystawy znajduje się witraż Zdzisława Gedliczki. To właśnie ten krakowski artysta zaprojektował witraż przedstawiający świętą Cecylię grającą na organach. Powstał on w latach 1934–1951, a na co dzień znajduje się w kaplicy świętego Józefa, będącej częścią sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie w Łagiewnikach. – Na zewnątrz właściwie jest on niewidoczny, choć jest bardzo dużych rozmiarów. Niespodziewanie ujawnia swoją obecność wewnątrz kaplicy, szczególnie w jednym miejscu. Kiedy stoimy i patrzymy w obraz „Jezu, ufam Tobie”. Ten wizerunek przedstawiający Chrystusa Miłosiernego, znany dzisiaj na całym świecie, autorstwa Adolfa Chyły. Święta Cecylia odbija się w postaci Zbawiciela, niejako przypominając nam, że muzyka prowadzi do centrum naszego istnienia i jest jednym z najpiękniejszych wyrazów doskonałości Boga – zwróciła uwagę dr Oborny.
Dodała, że nowa wystawa czasowa to najważniejszy element projektu „Muzyka światła. Witraże. Od artefaktu do metafizyki”, zrealizowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz środków samorządu województwa mazowieckiego. Przygotowana na podstawie badań opartych o ogólnopolską kwerendę, prezentuje 60 witraży z budynków sakralnych i świeckich z terenu Polski. 58 to kopie w formie lightboxów, 2 to oryginały – kwatery witrażowe użyczone przez Muzeum im. Mikołaja Kopernika we Fromborku i Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius w Krakowie.
W czasie wernisażu list marszałka województwa mazowieckiego Adama Struzika odczytała Bożenna Pacholczak, członek rady muzealnej przy Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu. – Muzeum Instrumentów Ludowych w Szydłowcu to miejsce niezwykłe, które odgrywa bardzo istotną rolę w ochronie narodowego dziedzictwa i edukacji artystycznej kolejnych pokoleń. Stanowi też wielką atrakcję dla miłośników muzyki tradycyjnej, pasjonatów historii i turystów odwiedzających ziemię Radomską – napisał marszałek Struzik, przypominając również, że w tym roku świętujemy 50-lecie otwarcia placówki muzealnej dla zwiedzających oraz 20-lecie funkcjonowania tej instytucji w strukturach samorządu województwa mazowieckiego.
Inauguracja roku jubileuszowego muzeum nastąpi 24 kwietnia 2026 roku.