W ostatnim czasie przeprowadzono badania stratygraficzne ścian i stropu. Przy okazji opracowano program prac konserwatorskich we wnętrzu prezbiterium kaplicy. Wszystko po to, aby wziąć udział w konkursie na realizację zadań publicznych w zakresie ochrony zabytków wpisanych do rejestru zabytków organizowanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego i Urząd Miasta i Gminy Wąchock. Dla mniej wtajemniczonych warto dodać, że odkrywki stratygraficzne są kluczowymi badaniami konserwatorskimi, polegającymi na analizie kolejności powstawania warstw (np. tynków, farb, zapraw) w zabytkowych obiektach architektonicznych, aby zrekonstruować ich historię, przemiany, oryginalną kolorystykę. 

Sołtys wsi Anna Fiślak, która jest także prezesem Stowarzyszenia Przyjazna Wieś Rataje poinformowała, że przed rozpoczęciem wykonywania odkrywek zarejestrowany został pomiar wilgotności ścian i drewnianego stopu. Wykonano też 40 odkrywek stratygraficznych i 30 odkrywek na stropie prezbiterium. Wykazały one, że pod obecnymi malowidłami, znajdują się starsze. Działania te pozwoliły poznać wartość artystyczną i historyczną badanych obiektów. – Tak naprawdę, w kaplicy i prezbiterium, nigdy nie przeprowadzono specjalistycznych badań. To wszystko umożliwi wpisanie prezbiterium do rejestru zabytków i pozwoli w przyszłości na przeprowadzenie prac remontowo-konserwatorskich – powiedziała prezes stowarzyszenia. Dodała, że do tej pory wyremontowano dach kaplicy, elewację zewnętrzną oraz profesjonalnie zabezpieczono elementy drewniane. Wymieniono także instalację elektryczną. Kaplica posiada również zabezpieczenie antywłamaniowe.

Opat cysterski Wąchocka o. Eugeniusz Augustyn wyraził wdzięczność mieszkańcom wsi Rataje za troskę o zabytek sakralny. – Wszystko wskazuje na to, że murowane prezbiterium, które jest elementem drewnianej kaplicy, pochodzi z XV-XVI wieku. Rataje były kiedyś letnią rezydencją opatów wąchockich. Modlili się w kaplicy. Jej pozostałością jest właśnie to prezbiterium – wyjaśnił o. Augustyn.

– Cieszę się bardzo, że w naszej parafii są tak wspaniali ludzie, którym zależy na zachowaniu dla następnych pokoleń naszych sakralnych zabytków. Podziwiamy ich zorganizowanie, samodzielność i pracowitość. Jesteśmy wszystkim wdzięczni za ich troskę o tę kaplicę – dodał cysterski opat.

Osoby, które chcą wesprzeć społeczników przy odnowie zabytków, mogą to uczynić, przekazując dobrowolne ofiary na konto parafii św. Floriana w Wąchocku, kaplica św. Zofii w Ratajach: 52 8523 0004 0014 3895 2000 0001.